กฎสัชฌายะ ข้อ 11
ในกรณีที่เสียงปาฬิ สระ-เอ และ สระ-โอ มีตัวสะกด สัททสัญลักษณ์จะเขียนเครื่องหมายไม้ไต่คู้กำกับไว้ตามกฎไวยากรณ์กัจจายะนะ-ปาฬิ ข้อ 5 กำหนดว่า สระเสียงยาว เมื่อมีตัวสะกด ต้องออกเสียงเป็นเสียงสั้น เช่น [เส็ย-โย] และ [โส็ต-ถิ] โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัลพิมพ์พยางค์เสียงสั้นที่เป็นเสียงละหุด้วยสีเบาโปร่ง และพิมพ์พยางค์เสียงยาวที่เป็นเสียงคะรุด้วยสีเข้มทึบ ทำให้เป็นไปไม่ได้ที่จะมีผู้ออกเสียง สระ-เอ ที่มีตัวสะกดเป็น [เสอย] เช่น เนย หรือ เสย ต้องออกเสียงว่า [เน็ย-โย] หรือ [เส็ย-โย] ไม่ออกเสียงว่า [เนอย] หรือ [เสอย] หรือกรณีลากเสียงยาวในพยางค์ที่มีสระโอ เช่นคำที่เขียนว่า โสต... ซึ่งต้องอ่านว่า [โส็ต] แต่มักอ่านว่า โสด เหมือนเสียง โหด ในภาษาไทย
สังเกต การถอดเสียงสระยาวเขียนเป็นโน้ตหัวขาว มีค่าความยาว 2 จังหวะ และสระเสียงสั้น ด้วยโน้ตหัวดำ มีความยาว 1 จังหวะ และหากเป็นโน้ตเสียงคะรุที่มาจากสระเสียงสั้น และโน้ตเสียงละหุที่มาจากสระเสียงยาวตามที่ไวยากรณ์กำหนดไว้เป็นพิเศษ จะใส่เครื่องหมายเตนูโต (Tenuto) ไว้ใต้โน้ตตัวนั้น เพื่อมุ่งเน้นการออกเสียงเป็นพิเศษ
รายละเอียดกฎสัชฌายะ.pdf by Dhamma Society on Scribd