พยัญชนะกุสละ

พยัญชนะกุสละ  (Byañjanakusala)

หลักพยัญชนะกุสละ หรือที่อัฐกถาพระวินัยปิฎก ปริวารวัคค์ เรียกว่า พยัญชนะพุทธิ 10 ซึ่งเป็นหลักสำคัญของการออกเสียงปาฬิ เช่น กัมมวาจา หรือการสวดประกาศแก่สงฆ์ มิให้เป็นกัมมวิบัติ (กัม์มานิ วิปัช์ชัน์ติ) มีอ้างอิงในพระไตรปิฎกว่าต้องออกเสียงแม่นตรง การออกเสียงผิดถือเป็นอักขรวิบัติ (วินัย​ปิฎก​ปาฬิ ปริ​วาร​วัค​ค์ ข้อ 455, อัฏฐกถา วินัยปิฎก ปริวารวัคค์ ข้อ 455 และ 485) เช่น เมื่อควรว่าให้เป็นสิถิละ ว่าเป็นธะนิตะ เมื่อควรว่าให้เป็นธะนิตะ ว่าเป็นสิถิละ ถือเป็นอักขรวิบัติ