กฎสัชฌายะ ข้อ 9
หลักการออกเสียงในพยัญชะนะกุสะละ (byañjanakusala) มีอธิบายในอัฏฐกถาว่า ตุณ๎หิ อัส์ส ชื่อว่า ต้องเขียนแยกกันเป็นหลักการของพยัญชะนะกุสะละ (byañjanakusala) เรียกว่า วะวัตถิตะ (ดูพระวินัยปิฎก ปริวารวัคค์ ข้อ 455 เรื่อง พยัญชะนะกุสะละ)
ในอดีตพระไตรปิฎกใบลาน เช่น อักษรขอม มีเนื้อที่จำกัดจึงจำเป็นต้องเขียนคำติดกัน ทำให้ไม่สามารถมุ่งเน้นการเขียนเว้นวรรคตามไวยากรณ์ได้ ต่อมาเมื่อมีการพิมพ์พระไตรปิฎกด้วยอักขรวิธีสยาม-ปาฬิ จึงสามารถเว้นวรรคคำได้ชัดเจนเรียงพิมพ์ในหนังสือ ซึ่งเมื่อศึกษาอย่างละเอียดจะพบว่าเป็นไปตามกฎไวยากรณ์กัจจายะนะ-ปาฬิ ตามหลัก ววัตถิตะ เช่น จ ในประโยคที่ว่า อเสวนา จ พาลานํ
สังเกต สระเสียงสั้น พิมพ์สีเบาโปร่ง สระเสียงยาว พิมพ์สีเข้มทึบ ส่วนโน้ตเสียงสั้นแสดงด้วยโน้ตหัวดำ แทนค่าความยาว 1 จังหวะ โน้ตเสียงยาวแสดงด้วยโน้ตหัวขาว แทนค่าความยาว 2 จังหวะ
เครื่องหมายหยุด หรือวรรคระหว่างคำในการออกเสียงสัชฌายะ มีความยาว 2 มาตรา
รายละเอียดกฎสัชฌายะ.pdf by Dhamma Society on Scribd