จาริกไปกับพระไตรปิฎกสัชฌายะ
จาริกไปกับพระไตรปิฎกสัชฌายะ
และ
ปฏิบัติธัมม์ตามพระไตรปิฎก..
จดหมายเหตุวิดีทัศน์นี้ เป็นการบันทึกความทรงจำในการจาริกไปเพื่อถวายพระไตรปิฎกสากล ฉบับสัชฌายะ แด่สมเด็จพระสังฆราชลาว ณ เวียงจันทน์ ในโครงการเผยแผ่พระไตรปิฎกสากล เพื่อเฉลิมพระเกียรติ เนื่องในวาระ 72 พรรษา พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้ทรงเปี่ยมไปด้วยพระราชศรัทธาอันประเสริฐโดยทรงรับเป็นองค์ประธานการพิมพ์ ฉบับสัชฌายะ ชุด ภ.ป.ร. และ ส.ก. พุทธศักราช 2559 (จัดพิมพ์ พ.ศ. 2567) ชุดมาตรฐาน 80 เล่ม.
พระไตรปิฎกสัชฌายะ หรือ The Saj-jʰā-ya Phonetic Recitation Tipiṭaka Edition เป็นพระไตรปิฎกปาฬิภาสา ซึ่งจัดพิมพ์ขึ้นเพื่อการออกเสียงปาฬิให้แม่นตรงตามกฎไวยากรณ์กัจจายะนะปาฬิ รวมเป็นชุดสมบูรณ์ 1,040 เล่ม ในระบบดิจิทัล แบ่งเป็น ฉบับ ภ.ป.ร. ชุด 40 เล่ม และ ชุด ส.ก. โน้ตเสียงดนตรีสากล-วรรณยุกต์สามัญ ซึ่งเป็นการออกแบบโน้ตเสียงปาฬิภาสา ในทางดุริยางคศาสตร์ แบบต่างๆ ได้แก่
1. ชุดโน้ตที่มุ่งเน้นจังหวะพิเศษ
เช่น เสียงละหุ และ เสียงคะรุ
2. ชุดโน้ตเน้นการออกเสียงปาฬิพิเศษ
เช่น เสียงพ่นลม/ไม่พ่นลม
3. ชุดโน้ตการออกเสียงพยัญชนะ
เช่น เสียงเกิดหลังปุ่มเหงือก เช่น ฬ
และ
4. ชุดโน้ตแสดงสระเสียงเดี่ยว 8 ตัว
ด้วยรายละเอียดต่างๆ ดังกล่าว พระไตรปิฎกสากล ฉบับสัชฌายะ ชุด ส.ก. จึงมีจำนวนรวม 4 ชุด ชุดละ 250 เล่ม รวม 1,000 เล่ม ในระบบดิจิทัล
วิธีเขียนเสียงปาฬิภาสา ในพระไตรปิฎกสัชฌายะ หรือ ฉบ้บสัชฌายะ อ้างอิงกับ อักขรวิธีปาฬิภาสา ในพระไตรปิฎก จ.ป.ร. ฉบับอักษรสยาม พ.ศ. 2436 ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระเจ้ากรุงสยาม ทรงโปรดให้ตีพิมพ์ชุดเป็นหนังสือชุดแรกของโลก ครั้งนั้นแบ่งเป็นชุด 39 เล่ม โดยได้พระราชทานไปทั่วสยามประเทศ และยังได้พระราชทานแก่หอสมุดสำคัญทั่วโลกด้วย
โครงการพระไตรปิฎกสากล ได้รับพระกรุณาธิคุณในสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ในรัชกาลที่ 9 ทรงรับเป็นองค์ประธานกิตติมศักดิ์ในการเผยแผ่ไปทั่วโลก
หลักการสำคัญของการจัดพิมพ์พระไตรปิฎกสากล มี 2 ประการ คือ
1. ถ่ายถอดอักษรเป็นอักษรโรมัน
(Roman-Script Transliteration)
2. ถอดเสียงปาฬิภาสา
(Pāḷi Phonetic Transcription)
ดูเพิ่มเติม https://www.sajjhaya.org/node/248
เนื่องจากหลักการทางภาษาศาสตร์สากลดังกล่าว มิได้มุ่งเน้นศึกษาในการเรียงพิมพ์ปาฬิภาสา ในพระไตรปิฎกของชาติต่างๆ ในอดีต เนื่องจากมีข้อจำกัดในทางเทคโนโลยีสารสนเทศที่มิอาจเขียนเสียงปาฬิ ด้วยสัททสัญญลักษณ์พิเศษต่าง (ดู Saj-jʰā-ya Matrix 2024 https://www.sajjhaya.org/node/346)
การถ่ายถอดอักษร หมายถึง การถ่ายถอดอักษรสยาม เป็น อักษรโรมัน หรือ ที่นักวิชาการเรียกว่า (Roman-Script Transliteration) โดยอ้างอิง กับต้นฉบับการสังคายนาพระไตรปิฎกฉัฏฐสังคีติ พ.ศ. 2500 ซึ่งคณะสงฆ์เถรวาททั่วโลก 2,500 องค์ ประชุมสังคายนาตรวจทานพระไตรปิฏก และการอ่านออกเสียงเป็นสำคัญ ซึ่งชาวโลกถือเป็นฉบับมาตรฐานนานาชาติ
ผู้ที่สนใจสามารถสืบค้น ฉบับสากล อักษรโรมัน หรือ Mahāsaṅgīti Tipiṭaka B.E. 2500 ชุด 40 เล่ม ได้ ซึ่งโครงการพระไตรปิฎกสากล ผู้เป็นเจ้าของลิขสิทธิ์อนุญาตให้เผยแผ่ในระบบอินเทอร์เน็ต ที่ suttacentral.org
สำหรับ พระไตรปิฎกสัชฌายะ ที่กำลังเผยแผ่ไปในนานาประเทศทั่วโลก โดยกระทรวงการต่างประเทศ และ มูลนิธิพระไตรปิฎกสากล ในปัจจุบันนั้น เป็นการถอดเสียงปาฬิ (Pāḷi Phonetic Transcription) กล่าวคือ เป็นการสร้างสรรค์การเรียงพิมพ์ใหม่ ในทางสหวิชาการสากล โดยจัดพิมพ์เนื้อหาปาฬิภาสาเป็นโน้ตเสียงดนตรีสากลในทางดุริยางคศาสตร์ประยุกต์ ซึ่งมีการเปลี่ยนผ่านที่สำคัญยิ่ง ซึ่งอาจกล่าวได้ว่า เป็นการเปลี่ยนผ่านในระดับกระบวนทัศน์ เป็น การพิมพ์เสียงปาฬิในพระไตรปิฎก ด้วย สัทสัญลักษณ์ทางดนตรี ด้วย โน้ตเสียงเส้นเดี่ยว (Single-Staff Monotone Music Notation) หรือ เสียงวรรณยุกต์สามัญ ซึ่งมูลนิธิพระไตรปิฎกสากลได้รับสิทธิบัตรทางทรัพย์สินทางปัญญา ในการสร้างสรรค์โปรแกรมการอ่านออกเสียงสัชฌายะในระบบอิเล็กทรอนิกส์ (The World Tipiṭaka Saj-jʰā-ya Syllabic Segmentation Programme Patent No. 46390) และ ได้รับการคัดเลือกจากสำนักงานวิจัยแห่งชาติ (วช) ไปนำเสนอในนิทรรศการสิ่งประดิษฐ์ระดับนานาชาติ ณ นครเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ พ.ศ. 2566 โดยได้รับเหรียญรางวัลและประกาศนียบัตรจากนิทรรศการนั้นด้วย
ส่วนรายละเอียดในเรื่องพระไตรปิฎกสัชฌายะ ซึ่งพิมพ์เป็นโน้ตเสียง ได้มีการเปิดตัวและนำเสนอให้ประชาชนทั่วไปเข้าใจได้ ณ กระทรวงการต่างประเทศ วันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 โดยได้เผยแผ่ในระบบ social media อย่างแพร่หลาย ผู้สนใจสามารถไปสืบค้นได้ที่ :
https://www.facebook.com/share/v/15afe9eCop/
จดหมายเหตุวิดีทัศน์ตอนจบ เป็น บทประพันธ์สั้น เรื่อง การดูจิต ซึ่งเป็นการสะท้อนการมีส่วนร่วมของผู้จาริกไปมอบพระไตรปิฎกสัชฌายะที่ลาว ซึ่งล้วนเป็นผู้มีจิตศรัทธาในการปฏิบัติภาวนาตามแนวมหาสติปัฏฐานในพระไตรปิฎก ซึ่งปัจจุบันมีหลักสูตรการปฏิบัติ ที่ได้ประยุกต์ให้เหมาะสมกับผู้สนใจ หรือ ที่รู้จักกันว่า กัมมัฏฐานอุบายน้ำเย็น โดย พระธรรมวชิรญาณโกศล (เยื้อน ขันติพโล) เป็นต้น
ผู้สนใจสามารถไปสืบค้น ได้ที่
https://youtu.be/Qu9NRqtEkTU?si=ZrnX_UeZ2Sopz3HR
กล่าวโดยสรุป การจาริกไปกับพระไตรปิฎกสากล เป็น ทั้งบุญกิริยา ด้วย การให้ธัมมะเป็นธัมมทานแล้ว ยังเป็นโอกาสในการศึกษาและปฏิบัติภาวนาด้วย เรียกว่า ปฏิบัติธัมมะตามพระไตรปิฎก อันเป็นแนวทางที่ประเสริฐ เพราะผู้ที่ศึกษาภาวนาและเข้าใจในธัมมะ ย่อมพึงร่วมกันอนุรักษ์คำสอนในพระไตรปิฎกปาฬิภาสาให้ยืนยาวต่อไปด้วย และผู้ศึกษาพระปริยัติธัมม์ในพระไตรปิฎก ก็ย่อมพึงปฎิบัติภาวนาควบคู่กันไป ดังเช่น พระธรรมวชิรญาณโกศล ผู้เป็นพระวิปัสสนาจารย์ ฝ่ายวัดป่าอรัญวาสี ก็ได้เมตตาส่งเสริมการอนุรักษ์เสียงปาฬิภาสาในพระไตรปิฎกสัชฌายะเผยแผ่ในต่างประเทศ และท่านยังได้ตักเตือนให้ผู้อุปถัมภ์การสร้างและเผยแผ่พระไตรปิฎกสัชฌายะ ให้รู้จักแนะนำผู้สอนในพระไตรปิฎกในนานาประเทศ ให้รู้จักนำธัมมะในพระไตรปิฎกเข้าใจอยู่ในชีวิตจิตใจของตน ด้วยการ "ดูจิต" ตามอุบายน้ำเย็น ดังที่ได้กล่าวในข้างต้นด้วย
ดูตัวอย่าง การปฏิบัติตามพระไตรปิฎก หลังการสมโภชพระไตรปิฎกสัชฌายะ ณ วัดบวรนิเวศวิหาร
วันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2567
https://youtu.be/8MVXddKLnLA?si=WWmBqCC7ojbiqwYB
การจาริกไปกับพระไตรปิฎก ณ เวียงจันทน์ สำเร็จลุล่วงไปอย่างดี
ขอขอบคุณกระทรวงการต่างประเทศ และ มูลนิธิพระไตรปิฎกสากล ที่ได้ร่วมมือกันจัดทำโครงการเผยแผ่พระไตรปิฎกสากล เพื่อเฉลิมพระเกียรติ ในวาระ 72 พรรษา พุทธศักราช 2567-2568
ขออนุโมทนา กับ สมาชิกนิสิตเก่าจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยเฉพาะ จุฬาฯ ปีการศึกษา 18 คณะต่างๆ ที่มาจัดกิจกรรมในโอกาศ 50 ปีที่จบการศึกษาและได้รับพระราชทานปริญญาบัตร โดยร่วมกันมาสนับสนุนโครงการพระไตรปิฎกสากล ตั้งแต่ งานสมโภช ณ วัดบวรนิเวศวิหาร มกราคม พ.ศ. 2567, งานเปิดโครงการเผยแผ่พระไตรปิฎกสากล ณ กระทรวงการต่างประเทศ กรกฎาคม พ.ศ. 2567, ถวายพระไตรปิฎกสัชฌายะ ณ วัดศรีสุริยวงศาราม ธันวาคม พ.ศ. 2567 และ จาริกมานครเวียงจันทน์ในครั้งนี้ ซึ่งมี ฉฏา สีบุญเรือง ในฐานะผู้แทนอุปถัมภ์การพิมพ์สำหรับลาว และ จุฬา 18 พร้อมด้วย ดร. วิวรณ์ เกสะวัฒนะ และ อัจฉริยา วัชรเนตร, ดร. ธนศักดิ์ ศุภศิริพงษ์ชัย และดารุณี ธรรมโพธิ์ดล ในฐานะผู้แทนสมาชิกกองทุนสนทนาธัมม์นำสุขฯ ในพระสังฆราชูปถัมภ์ฯ ซึ่งเป็นองค์กรที่ได้รับพระบัญชาจสกสมเด็จพระสังฆราชฯ ให้จัดทำต้นฉบับพระไตรปิฎกสากล ตั้งแต่ พ.ศ. 2542 เป็นผู้ร่วมสนับสนุนการจาริก
สำหรับผู้สนใจสามารถติดต่อกับผู้มีนามข้างบน เพื่อเข้าร่วมการสนับสนุนและอัญเชิญพระไตรปิฎกสัชฌายะ ตามแต่โอกาส พอเพียง และความเหมาะสม ซึ่งครั้งต่อไป จะอัญเชิญไป เวียดนาม สิงค์โปร์ พม่า ภูฏาน ในทวีปเอเซีย และหลังจากนั้นจะเริ่มเปิดการมอบประเทศต่างๆ ในทวีปยุโรป อเมริกา และ ออสเตรเลีย รวม 30 ประเทศ ในเบื้องต้น เพื่อเก็บรักษาฉบับสัชฌายะชุดพิเศษชุดนี้ ณ หอสมุดสำคัญในประเทศต่างๆ ที่ล้นเกล้าฯ ทั้งสองพระองค์ได้เสด็จฯ เยือนอย่างเป็นทางการ (The Royal State Visit) ตลอดระยะเวลาทรงครองสิริราชสมบัติอันยาวนานในรัชกาลที่ 9
ขอคุณทุกท่าน และอนุโมทนา สาธุการ อีกครั้งหนึ่ง
กองทุนสนทนาธัมม์นำสุข
ท่านผู้หญิง ม.ล. มณีรัตน์ (สนิทวงศ์) บุนนาค
ในพระสังฆราชูปถัมภ์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวังวร
พ.ศ. 2542-ปัจจุบัน
ผู้ดำเนินโครงการพระไตรปิฎกสากล
ตามพระราชประสงค์ในสมเด็จฯ กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ องค์ประธานกิตติมศักดิ์ พ.ศ. 2546 ผู้ทรงเป็นบุคคลสำคัญของโลก พ.ศ. 2566 (UNESCO 2023)
และ
องค์กรผู้ดูแลสิทธิประโยชน์ของ
มูลนิธิพระไตรปิฎกสากล
ดู Royal Thai Embassy, Vientiane : https://www.facebook.com/share/1BYXzS2QZa/?mibextid=wwXIfr