อักขะระสัชฌายะ

กฎสัชฌายะ ข้อ 15

ฟอนต์เสียงสัชฌายะเป็นชุดอักขะระไทย 18 ตัว ที่ใช้เขียนเสียงปาฬิภาสาในพระไตรปิฎก สัชฌายะ พ.ศ. 2567 ซึ่งเป็นการถอดเสียงปาฬิภาสาในทางภาษาศาสตร์ที่มุ่งเน้น “เสียงสามัญ” พัฒนาขึ้นโดยอ้างอิงกับพระไตรปิฎก จ.ป.ร. ปาฬิภาสา-อักษรสยาม และ พระไตรปิฎกสากล ปาฬิภาสา-อักษรโรมัน ทำให้สามารถเขียนเสียงปาฬิดั้งเดิมในพระไตรปิฎกได้แม่นตรงยิ่งขึ้น โดยเฉพาะ “เสียงพ่นลม” (Aspirated) และ “เสียงไม่พ่นลม” (Unaspirated) ได้แก่ พยัญชนะ เลขที่ 1-5 และ 11-15 ซึ่งมีรูปเขียนเสียงปาฬิภาสาที่ชัดเจนกว่า ชุดอักษรบาลีไทยเดิม ในอดีต ส่วนพยัญชนะที่เหลือ 8 ตัว ได้แก่ พยัญชนะเลขที่ 6-10 และ 16-18 เป็นรูปเสียงปาฬิที่เขียนขึ้นใหม่เพื่อให้ตรงกับเสียงวรรณยุกต์สามัญ ตามหลักการของเสียงปาฬิภาสา ซึ่งเป็นเสียงในภาษา อินโด-ยุโรป คือเสียงที่ไม่มีวรรณยุกต์สูงต่ำ (Monotone)

สรุป ชุดฟอนต์เสียงสัชฌายะ พ.ศ. 2567 อ้างอิงกับชุดอักขะระของ ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร. วิจินตน์ ภาณุพงศ์ ที่ปรึกษากิตติมศักดิ์มูลนิธิพระไตรปิฎกสากล เป็นผู้นำเสนอไว้ในหนังสือ 80 ปี ราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2557 เบื้องต้นจำนวน 4 ตัว ได้แก่ [ค] [ช] [ด] [บ] ปัจจุบัน พ.ศ. 2567 มี หลักการสรุปได้ดังนี้

1. แก้ไขการเขียน “เสียงไม่พ่นลม” ในปาฬิภาสา ด้วยรูปอักขะระปาฬิใหม่ คือ [ค] [ช] [ด] [บ] แทนรูปอักษรบาลีไทยเดิม [ค] [ช] [ท] [พ]

2. ต่อยอดการเขียน “เสียงพ่นลม” ให้สมบูรณ์ขึ้นโดยใช้รูป ฮ ยก แทนรูปอักษรบาลีไทยเดิม [ข] [ฆ] [ฉ] [ฌ] [ฐ] [ฒ] [ถ] [ธ] [ผ] [ภ]

3. กรณีรูปเขียนอักขะระไทยเดิมที่มีเสียงวรรณยุกต์ เปลี่ยนเป็นรูปอักขะระไทยปาฬิที่มี เสียงสามัญ คือ [ฎ] [ฮ] [ซ] แทนรูปอักษรบาลีไทยเดิม [ฑ] [ห] [ส]

ดู ตัวอย่างการเขียนเสียงปาฬิ ที่มีเสียงสามัญ ในรูปด้านล่าง

ปาฬิ-อักขะระสยาม เขียนว่า โส
ปาฬิ-สัททะอักขะระโรมัน เขียนว่า [sō]
ฟอนต์สัชฌายะ เขียนว่า [โซ]